Wywłaszczenie Zwrot nieruchomości Dekret Bieruta Wznowienie postępowania administracyjnego

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE

Naszych klientów wspieramy w sprawach o:

  • wywłaszczenie nieruchomości,

    kamienica-wywlaszczenie-nieruchomosci

    Wywłaszczonymi nieruchomościami w znacznej mierze są m.in. kamienice w Warszawie

  • zwrot wywłaszczonej nieruchomości,
  • odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości,
  • unieważnienie decyzji w związku z wywłaszczeniem nieruchomości,
  • wznowienie postępowania administracyjnego.
Weryfikujemy zasadność roszczeń.     Kontakt: 22 415 39 71

Prowadzimy sprawy w związku z tzw. dekretem Bieruta. Komentarz prawnika o nowelizacji dotyczącej ustawy o gospodarce nieruchomościami, dostępny pod linkiem: https://robertofiara.pl/nowelizacja-ustawy-o-gospodarce-nieruchomosciami-oraz-ustawy-kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-w-zakresie-odzyskiwania-nieruchomosci-wywlaszczonych-tzw-dekretem-bieruta/

Wywłaszczenie nieruchomości

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją prawną, która pozwala państwu na pozyskanie praw do nieruchomości będących prywatną własnością, w celu realizacji zadań publicznych takich jak np. budowa dróg publicznych i wodnych, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej np. portów lotniczych, mostów, linii kolejowych itp. Podstawowym aktem prawnym regulującym instytucję wywłaszczenia jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Reguluje ona procedurę związaną z wywłaszczeniem nieruchomości, przyznaniem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Poza ustawą o gospodarce nieruchomościami podstawą wywłaszczenia mogą być również ustawy szczególne, czyli tzw. specustawy, np. ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 roku o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.

Wywłaszczenie to decyzja administracyjna
Wywłaszczenie nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej, a organem właściwym w tej sprawie jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 21 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie na cele publiczne i tylko za słusznym odszkodowaniem. Wobec tego decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać określenie wysokości odszkodowania ustalanej według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast, gdy wywłaszczenie odbywa się na gruncie tzw. specustawy, ustalenie odszkodowania następuje w odrębnej decyzji administracyjnej.

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości

W praktyce wiele spośród wywłaszczonych nieruchomości nie zostaje wykorzystana lub zostaje wykorzystana niezgodnie z celem publicznym wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej. W takiej sytuacji byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercom przysługuje prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Jak dochodzić roszczeń z tytułu wywłaszczonej nieruchomości?

O sposobie dochodzenia roszczeń z tytułu wywłaszczonej nieruchomości decyduje przede wszystkim sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie oraz treść wydanej decyzji administracyjnej. Dlatego niezbędne jest uprzednie zgromadzenie dokumentacji obejmującej m.in. akt własności nieruchomości, mapy, zdjęcia, wypis i wyrys z rejestru gruntów oraz akta postępowania wywłaszczeniowego, w tym przede wszystkim decyzję wydaną w sprawie.

Unieważnienie decyzji w związku z wywłaszczeniem nieruchomości

Przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej                          Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a więc w tym również decyzji wywłaszczeniowej. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym, którego celem jest weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawnymi. Wada tkwiąca w decyzji administracyjnej może wynikać z przyczyn określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Do stwierdzenia nieważności decyzji niezbędne jest zaistnienie przynajmniej jednej z nich oraz niewystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 156 § 2. Wystąpienie tej przesłanki skutkuje co prawda odmową stwierdzenia nieważności, jednakże nie zamyka drogi do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.
Przyczyną stwierdzenia nieważności głównie dawnych decyzji wywłaszczeniowych może być nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej podczas procedury wywłaszczania nieruchomości. Inną przyczyną może być brak stawiennictwa na rozprawie strony lub biegłych dokonujących wyceny nieruchomości, co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie wysokości przyznanego odszkodowania. Częstą przesłanką do stwierdzenia nieważności jest również wydanie decyzji przez niewłaściwy organ, bądź skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie np. zmarłego.

Jak unieważnić decyzję administracyjną?
Jeżeli postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie zostało wszczęte z urzędu, niezbędne jest złożenie wniosku. Jest on nieodpłatny, a samo postępowanie nie wymaga ponoszenia żadnych kosztów. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia nad organem, który wydał wadliwą decyzję, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie podjęte przed właściwym organem kończy się wydaniem decyzji, w której organ albo stwierdza nieważność decyzji, albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności np. upływ terminu. Wnioskodawca może spotkać się również z negatywnym rozstrzygnięciem polegającym na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy nie istnieje ku temu żadna przesłanka. Należy również pamiętać, że samo stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie powoduje zakończenia postępowania, a jedynie stanowi podstawę do jego ponownego przeprowadzenia i uzyskania merytorycznej decyzji.

Wznowienie postępowania administracyjnego

Procedura wznowienia postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania administracyjnego, to drugi obok stwierdzenia nieważności nadzwyczajny tryb postępowania w odniesieniu do ostatecznych decyzji administracyjnych. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma na celu uchylenie decyzji administracyjnej oraz wydanie nowej decyzji po ponownym przeprowadzeniu postępowania. Strona może żądać wznowienia postępowania, gdy przeprowadzone wcześniej postępowanie dotknięte było istotnymi wadami, o których mowa w art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego i nie jest możliwe określenie ich wpływu na treść decyzji.
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

Po zakończeniu postępowania o wznowienie organ rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, w której:
1. Odmówi uchylenia dotychczasowej decyzji
2. Uchyli dotychczasową decyzję i wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy
3. Stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa – gdy zachodzą przesłanki do wznowienia, ale uchylenie decyzji nie jest możliwe.

Należy mieć przy tym na uwadze, że wydana we wznowionym postępowaniu nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy jest decyzją wydaną w pierwszej instancji.

 Opracowanie publikacji:

Justyna Ziemichód
Aplikant Adwokacki
j.z@robertofiara.pl
531 202 510