dekret-bieruta

Dekret Bieruta
– nowelizacja, porada prawna

Dekret Bieruta to jedna ze specjalności naszej Kancelarii Adwokackiej. Poniżej przedstawiamy komentarz dotyczący tego zagadnienia opracowany przez mecenas Justynę Ziemichód.

Dekret Bieruta – spór o wywłaszczone nieruchomości

Dnia 25 czerwca 2015 roku Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przyjęte zmiany w założeniu mają służyć ostatecznemu uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości warszawskich wywłaszczonych tzw. dekretem Bieruta. Jednak nim ustawa trafiła na biurko Prezydenta RP, spotkała się z licznymi głosami krytyki. Ustawa ma szansę nie wejść w całości w życie, bowiem w sierpniu Prezydent Bronisław Komorowski skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania jej zgodności z Konstytucją. Jeżeli okaże się, że poszczególne regulacje są sprzeczne z ustawą zasadniczą, Prezydent będzie mógł podpisać ustawę z wyłączeniem niezgodnych przepisów. Inaczej byli właściciele i ich następcy prawni będą musieli liczyć się z istotnymi zmianami w zakresie ich praw do wywłaszczonych dekretem nieruchomości.

Nowelizacja przepisów wprowadziła zmiany w zakresie formy i sposobu dysponowania prawami i roszczeniami określonymi w dekrecie z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Ustawa przyznaje Skarbowi Państwa i miastu stołecznemu Warszawa prawo pierwokupudekret-bieruta w przypadku sprzedaży praw i roszczeń wynikających z dekretu. Ponadto zmianie uległa forma prawna umowy o przeniesieniu praw i roszczeń, którą zgodnie z nowymi przepisami będzie akt notarialny.
Kluczową zmianą w stosunku do dotychczasowych regulacji jest możliwość odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu lub jego następcy prawnego, jeżeli nieruchomość jest przeznaczona lub wykorzystywana na cel publiczny, została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich lub została zabudowana przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego po dniu wejścia w życie dekretu, a wartość zabudowy znacznie przenosi wartość zajętego na ten cel gruntu. Również Ci, którzy będą dochodzili swoich praw w stosunku do części nieruchomości mogą spotkać się z decyzją odmowną organu, jeżeli nie będzie możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości.

Z kolei dodany art. 214 b. stanowi, że w sprawach rozpatrzenia wniosków o prawo przyznania wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy postępowanie podlega umorzeniu, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów. Umorzenie postępowania nie następuje jednak automatycznie. Jeżeli w toku postępowania wpłynęło do organu jakiekolwiek pismo pochodzące od strony, oprócz samego wniosku, organ nie ma podstaw, aby wydać decyzję umarzającą postępowanie. Organ administracyjny musi również uprzednio wezwać wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu. Organ decyduje o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia we wskazany sposób nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych 3 miesięcy lub nie wskazał swego adresu.

O kuratorach zarządzających kamienicami

Z kolei zmiany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym obejmują przepisy odnoszące się do ustanawiania kuratora dla osoby, która nie może prowadzić swoich spraw, a nie ustanowiła w tym celu pełnomocnika. Głównym celem tej regulacji było przede wszystkim zapobiegnięcie zgłaszaniu się do sądu „kuratorów” zarządzających kamienicami od dawna nieżyjących lub fikcyjnych właścicieli. Według nowych przepisów jeżeli wystąpią przesłanki uzasadniające uznanie osoby za zmarłą sąd odmówi ustanowienia kuratora dla ochrony jej praw.

Zgodność zmian z Konstytucją

Na tle powyższych zmian rodzi się pytanie, czy takie uregulowania są w pełni zgodne z Konstytucją. Szczególne wątpliwości budzi wprowadzenie dodatkowych przesłanek umożliwiających odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przejętego gruntu. Uchwalone przepisy nie przewidują przy tym żadnej rekompensaty dla utraconych praw. W tym kontekście istotne jest rozważenie, czy uregulowania przyjęte w „małej ustawie reprywatyzacyjnej” są zgodne z art. 32, 64 i 77 Konstytucji. O tym zdecyduje Trybunał Konstytucyjny. Niewątpliwie zaproponowane zmiany ograniczą uprawnienia przysługujące byłym właścicielom nieruchomości na podstawie tzw. dekretu Bieruta.

Kontakt:
Justyna Ziemichód
Aplikant Adwokacki
j.z@robertofiara.pl
531 202 510

Robert Ofiara Kancelaria Adwokacka w Warszawie

dekret bieruta

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>